önderalkan.com

Ana Sayfa   Tüm İçerik    Projeler   Makaleler    İletişim



İNTERAKTİF SORULAR-TESTLER NİÇİN HAZIRLANMALIDIR? NEDEN GEREKLİDİR?


1. Öğrenme Psikolojisi ve Eğitim Teknolojisi alanındaki araştırmalar, ne kadar çok duyu organına hitap edilirse, öğrenmenin o oranda başarılı ve kalıcı olacağı ortaya koymaktadır. Geliştirilen materyallerle öğrencinin derse daha fazla ilgi duyduğu, dersin canlılık kazandığı, dersi destekleyecek malzemelerin öğrenciye iletilmesi amaçlanan mesajı daha net ve güçlük çekilmeden sunduğu görülmüştür.

2. Geleneksel din öğretimi anlayışında öğretmen, sınıf ve ders kitabı üçlüsü hâkimdir. Hâlbuki yeni öğrenme teorileri verimli bir öğrenmenin sağlanabilmesi için kitaplardaki kuru bilgilerin diğer öğrenme öğretme kaynaklarıyla ve yeni materyallerle desteklenmesi gerektiğini savunur. İnteraktif sorular ve testler bu tür materyallerden sayılabilir.

3. Bir dersin öğretiminde öğrencilerin belirlenen programın hedeflerine ulaşıp ulaşamadıkları ölçme değerlendirme ile ortaya konulmaktadır. Öğretmen, öğrencide istenilen davranış değişikliğinin meydana gelip gelmediğini, meydana gelen değişikliğin ne derecede olduğunu, ölçme değerlendirme ile anlar.

4. Eğitimde kullanılan testler bireylerin belli özelliklerini ölçmek için düzenlenen ve onu alan herkes için aynı olan sorular ya da işlerden oluşan bir ölçme araçlarıdır.
5. İnteraktif sorular ve testler anlamlı öğretim amaçlarının belirlenmesine ve karşılanmasına rehberlik ederler.

6. İnteraktif sorular ve testler, öğretmen ve öğrencilere öğretimin niteliği hakkında geribildirim sağlarlar ve öğrencilerin kuvvetli ve zayıf yönlerini açığa çıkarırlar.

7. İnteraktif sorular ve testler, öğrencileri öğrenmeye motive ederler. Çünkü kendilerinin test edileceğini bilen öğrenciler, daha fazla çalışma eğilimindedirler.

8. İnteraktif sorular ve testler, öğrencilerin öğrenmelerini destekler ve daha fazla öğrenmenin oluşmasına katkıda bulunurlar.


İNTERAKTİF SORULAR-TESTLER NASIL HAZIRLANMALIDIR? HAZIRLANIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR? TESTLERİN SAHİP OLMASI GEREKEN ÖZELLİKLER NELERDİR?

1. Öğrencilerin zayıf ve güçlü yanlarını görmelerini sağlamak, öğrenilecek önemli noktaları vurgulamak ve pekiştirmek için öğretime yönelik testler düzenlenebilir.

2. Bir öğretim birimi sonunda veya öğretim sürüp giderken her bir öğrencinin başarısının ölçüsünü elde etme amaçlanıyorsa, değer biçmeye yönelik değerlendirmelerin dayanacağı ölçme testleri hazırlanmalıdır.

3. İnteraktif test hazırlanırken öncelikle testin kullanılacağı amaç belirlenmelidir.

4. Testte bulunacak toplam soru sayısı, test süresi, kullanılacak soru tipi, soruların güçlük derecesi, öğrencilerin seviyesi göz önünde bulundurularak belirlenmelidir.

5. Ölçülecek davranışlar ve bu davranışların hangi içerikler içinde ölçüleceği belirtilmelidir.
6. Kullanılacak soru tipi (kısa cevaplı, çoktan seçmeli v.b.) kararlaştırılmalıdır. Seçilecek olan soru tipi ölçülecek olan hedef davranışa ve konuların içeriğine göre değişebilir.

7. Testin güçlüğü ve testte bulunacak soruların güçlük dağılımı kararlaştırılmalıdır.

8. Puanlama biçimi ve puanlamaya ilişkin başka işlemler belirlenmelidir.

Çoktan Seçmeli İnteraktif Testler

9. Dünyada ve ülkemizde en yaygın olarak kullanılan test çeşitlerinden biri çoktan seçmeli testlerdir. Bu tür testler, en basit bilgi düzeyini bile ölçebildiklerinden ve doğru hazırlandığında şans faktörünü ortadan kaldırdığından çok tercih edilirler.

10. Bir tek doğru cevabı olan çoktan seçmeli sorular çoktan seçmelilerin en basit şeklidir. Sorulan sorunun bir tek doğru cevabı vardır ve cevaplayıcıdan bu sorunun cevabını bulması istenir.

11. En uygun cevaplı çoktan seçmeli testlerde ise öğrencilerden sorunun en uygun veya en doğru cevabını bulmaları istenir. Yani soruda birkaç tane doğru cevap vardır ve öğrenci bu doğru cevaplar içinde de bir seçme yapmak durumundadır. Bu tür sorular, öğrencinin bilgisini, yargı gücünü, muhakemesini daha çok ölçerler. Çünkü bu sorularda öğrenci muhakeme gücünü kullanarak öncelikle yanlış cevapları eleyecek, doğru cevapları bulacak ve bu doğru cevaplar arasından da en doğru cevabı bulacaktır. Bu açıdan, bu tür sorular istenen nitelikleri daha dikkatli ölçmektedir.

12. Çağrışım tipi çoktan seçmeli testlerde bir kelime, bir şekil veya bir ibare verilir ve verilen cevaplar arasından bu şekil veya ifade ile ilgili olanların bulunması istenir. Öğrencinin muhakeme gücünü kullanması istenir.

13. Olumsuz ifadeli çoktan seçmeli testlerde madde kökü olumsuz bir ifadeyle olumsuzlaştırılır. Dolayısıyla doğru cevap değil, yanlış cevap istenir. Bu tür sorularda, doğru cevaplar çeldirici, doğru olmayan cevap da doğru cevap haline gelir. Bu tür sorular, bazı istisnai durumların sorulması açısından elverişlidir. Ancak bir dezavantajı vardır. Genellikle bu tür sorular yanlış anlaşılmaya müsaittir. Bunu gidermek için olumsuz ifadenin altı çizilip ve kalın yazılabilir.

14. Soru kökü eksik bir cümle olan çoktan seçmeli testlerde madde kökündeki soru ifadesi eksik bir cümle olur. Bu eksik cümlenin diğer kısmı cevaplar arasındadır. İkisi birleştiğinde anlamlıbir bütün oluşturan cümle doğru cümledir. Diğer seçenekler ise çeldiricidir.

Çoktan Seçmeli İnteraktif Test Sorusu Hazırlarken Dikkat Edilecek Hususlar
15. Sorular, açık, sade, net ve seviyeye uygun olarak sorulmalıdır.
16. Madde kökündeki soru ifadesi belirgin olmalı, gereksiz kelime ve ayrıntılar bulunmamalıdır. Soru ifadesinde “ bazen, çoğunlukla, nadiren” gibi ifadelere yer verilmemelidir.
17. Sorular hazırlanırken, öğrencide oluşması istenen hedefler göz önünde bulundurulmalı, sorular bu hedefler doğrultusunda hazırlanmalıdır.
18. Sorularda kullanılacak ifadeler kitaptan aynen alınmamalıdır. Kitaptan aynen alınan ifadeler ezberciliğe neden olabilir.
19. Sorular birbirlerinin devamı niteliğinde olmamalıdır. Birbirinden bağımsız sorular sorulmalıdır.
20. Soruların içerisinde birbirine ipucu olabilecek ifadeler bulundurmamalıdır.
21. Sorulan sorular, kesin sorular olmalıdır. Kişilere veya kanaatlere göre değişen sorular olmamalıdır.
22. Kök ifadesinde olumsuz ifadeler kullanılacaksa mutlaka altı çizilmeli ve belirgin yazılmalıdır.
23. Doğru cevaplar belli bir sistematiğe göre dizilmemelidir. Karışık dağıtılmalıdır.,
24. “Hepsi” ya da “hiçbiri” gibi seçenekler çok fazla kullanılmamalıdır.
25. Sorular %50 herkesin cevaplayacağı zorlukta olmalıdır. Çok zor ve çok kolay sorular da bulunmalı ancak genellikle orta zorlukta olmalıdır.
26. Cevaplandırmada düzeltme formülü kullanılmalıdır. Yani yapılan belli sayıdaki yanlışlar doğruların azalmasına sebep olmalıdır.
Doğru- Yanlış Testler
27. İnteraktif testlerde kullanılan diğer bir soru yöntemi doğru- yanlış tipi testlerdir.
28. Doğru-yanlış tipi testler sadece doğru ve yanlış cevapların yazılması ve hangilerinin doğru hangilerinin yanlış olduğunun işaretlenmesini istemesi şeklinde olabilir.
29. Diğer bir yöntemde birbiriyle alakalı cümleler gruplandırılarak verilir ve öğrenciden bunların doğru olanları ile yanlış olanlarını seçip işaretlemeleri istenebilir.
30. Alternatif bir yöntem olarak doğru-yanlış tipi sorularda diğerlerinde olduğu gibi doğru ve yanlış ifadeler verilir. Ancak burada sadece yanlışı ve doğruyu bulmak değil, aynı zamanda yanlış ifadeyi doğru yapacak ifadenin de bulunması ve soru cümlesinin düzeltilmesi istenebilir.
31. Doğru- yanlış tipi soruları kullanılan testlerde öğrenciler, eğer belli bir açıklama yapılmamışsa % 50 bilme şansına sahiptir. Yani öğrenci hiç bilmediği bir soru karşısında tahmin yürüterek bu soruyu bilebilir. Bu yüzden yapılması gereken şey, düzeltme formülü denen yolu kullanmaktır. Bu yolda öğrencilere bilmedikleri ya da emin olmadıkları soruları cevaplamamaları, aksi takdirde yanlış işaretledikleri her soru için bir doğru cevaplarının silineceği önceden bildirilmelidir.
Doğru- Yanlış Tipi Test Hazırlarken Dikkat Edilecek Noktalar
32. İnteraktif testte eğer bütün sorular doğru-yanlış tipi sorulardan oluşacaksa, soru sayısı fazla olmalıdır.
33. Sorular, herkesin anlayacağı şekilde açık ve anlaşılır olmalıdır.
34. Soruların içinde birbirinin ipucu olacak ibareler bulunmamalıdır.
35. Doğru ve yanlış sorular eşit olmalıdır.
36. Doğru ve yanlış sorular karışık olarak dağıtılmalıdır. Belli bir sistematiğe göre hazırlanmamalıdır.
37. Soruların içerisinde belirsiz ifadeler ( biraz, bir kısım, bazen) ve kesinlik bildiren ifadeler kullanmaktan kaçınılmalıdır.
38. Sorular mümkün olduğu kadar olumlu ifadelerle bitirilmelidir. Olumsuz ifadelerin altları çizilmeli veya kalın yazılmalıdır.
39. Doğru ve yanlış ifadelerin uzunlukları eşit olmalıdır. Doğrular uzun yanlışlar kısa veya tam tersi olmamalıdır.
40. Sorularda kullanılan cümle veya cümlelerde bir tek hüküm ortaya konmalıdır.
41. Sorulardaki ifadeler bazı kimselere göre değişen doğrular olmamalıdır.

Eşleştirme Tipi Test Soruları
42. Eşleştirmeli tipi test soruları, iki sütundan oluşur. Bu sütunların biri ifadeler sütunu, diğeri ise cevaplar sütunudur. Burada verilen ifadeler birbirleri ile ilgili ifadelerdir. Cevaplayıcıdan bu ifadeleri doğru bir şekilde birbirleriyle eşleştirmesi istenir.
43. Uzun cümleler ifadeler sütununda, kısa cümleler ise cevaplar sütununda bulunmalıdır.
44. Her iki grupta verilen cümleler birbirleriyle ilgili olmalıdır. Aksi takdirde ölçmenin güvenirliği azalacaktır. Çünkü cevaplayıcı, ilgisiz olan ifadeleri kolaylıkla eleyecektir.
45. Grafik ve şekillerden de yararlanılmalıdır.
Boşluk Doldurmalı ( Tamamlamalı) Testler
46. Bu tür sorularda bir cümle yazılır ve bu cümlenin içinden bir kelime çıkarılır. Bu çıkarılan kelime, bir kişi, yer, kavram veya tarih olabilir. Öğrenciden çıkarılan bu kelimeyi doğru bir şekilde yeniden yazması istenir.
47. Boşluk doldurmalı sorular hazırlanırken, cümleler açık ve anlaşılır bir şekilde yazılmalıdır.
48. Boş bırakılacak yer mümkün olduğunca cümlenin sonuna bırakılmalıdır.
49. Her soruda mümkün olduğunca tek boşluk bırakılmalıdır.

İNTERAKTİF SORULAR-TESTLER NASIL KULLANILIR? KULLANIMINDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR NELERDİR?
1. Ögretmenler sınıf içinde de öğrencilere interaktif testleri uygulayıp cevap istediğinde onları isteklendirici (güdüleyici) şekilde yaklaşmalıdır.

2. Yanlış ve hatalı cevaplar alındığında, “ yanlış, olmadı, çok kötü …vb” sözlerden kaçınılmalıdır.

3. İşlenen konuların öğrenilme düzeyini anlamak için testler ölçme değerlendirme amacıyla kullanılabilir.
4. Öğretmen, öğrencide istenilen davranış değişikliğinin meydana gelip gelmediğini, meydana gelen değişikliğin ne derecede olduğunu testlerle ölçebilir.
5. Test edileceklerini bilen öğrenciler, daha fazla çalışma davranışı göstereceklerinden öğrencileri öğrenmeye motive etmek için testler kullanılabilir.

6. Test uygulanırken toplam soru sayısı ile test süresinin bir birine uygunluğuna dikkat edilmelidir.

7. Testleri bireylere uygularken cevapların da bizzat o birey tarafından verilmesine dikkat edilmelidir.

8. Test sırasında soruların genellikle sonunda bulunan olumlu-olumsuz soru ifadelerine öğrencilerin dikkati çekilmelidir.

İNTERAKTİF SORULAR-TESTLERİN FAYDALARI VE SINIRLILIKLARI NELERDİR?
1. Çoktan seçmeli testler hazırlaması zor, cevaplandırılması kolay testlerdir.
2. Çoktan seçmeli testlerin cevaplandırılması objektiftir. Her hangi bir yanlılık olamaz.
3. Çoktan seçmeli testler her düzeyde uygulanabilir.
4. Çoktan seçmeli testler çeşitli alanlarda ölçme yapmaya elverişlidir.
5. Çoktan seçmeli testler öğrencilerin, seçme, ayırt etme, yorumlama gibi yeteneklerini ölçer.
6. Çoktan seçmeli testler sorularda genellikle hatırlama ölçüldüğü için sınırlıdır.
7. Çoktan seçmeli testler süratli okuyup anlama kabiliyeti olmayan öğrenciler için uygun değildir.
8. Çoktan seçmeli testler uzman kişilerce hazırlanmadığı takdirde, yeterli bir ölçüm güçleşir.
9. Doğru-yanlış tipi testlerin hazırlanması kolay olduğundan fazla zaman almaz.
10. Doğru-yanlış tipi testlerin cevaplandırılması kolaydır.
11. Doğru-yanlış tipi testlerin puanlaması objektiftir.
12. Doğru-yanlış tipi testlerin tahmin yoluyla cevaplandırma olasılığı yüksek olduğu için, düzeltme formülü kullanmadan gerçek başarıyı ölçmede pek güvenilir değildir.
13. Doğru-yanlış tipi testlerin öğrencinin cevabı niçin doğru ya da niçin yanlış işaretlediğini belirleme imkânı yoktur.
14. Doğru-yanlış tipi testlerin değişik cevapları olan konulardan sadece iki ifade bulmak güç olduğundan bazı becerileri ölçmek zordur.
15. Eşleştirmeli test soruları bazı kavramların açıklanmasında, bazı tarihi olayların yer ve zamanlarının bilinmesinde kullanışlı bir yöntemdir.
16. Eşleştirmeli test sorularının cevaplandırılması kolaydır, zaman almaz.
17. Eşleştirmeli test soruları objektiftir.
18. Eşleştirmeli test sorularında anlama ve yorum gerektiren sorular değil, daha çok hatırlama tipi sorular sorulur.
19. Eşleştirmeli test soruları ezbere yöneltebilir.
20. Eşleştirmeli test soruları öğrencilerin cevaplamalarında ipucu vermeye elverişlidir.
21. Boşluk doldurmalı soruların hazırlanması ve puanlanması kolaydır. Hazırlayıcı açısından zamandan tasarruf sağlar.
22. Boşluk doldurmalı sorular bazı önemli tanımların, kavramların, tarihlerin hatırlanmasında elverişlidir.
23. Boşluk doldurmalı sorular objektiftir. İstenen cevap belirli olduğundan puanlamaya herhangi bir hata karışmaz.
24. Boşluk doldurmalı soruları öğrencilerin cevaplaması kolaydır, zaman almaz.
25. Boşluk doldurmalı sorular hatırlamaya yönelik olduğundan yorum isteyen cevaplar sorulması ezberciliğe yöneltebilir.