önderalkan.com

Ana Sayfa   Tüm İçerik    Projeler   Makaleler    İletişim




İNTERAKTİF OYUNLAR NİÇİN HAZIRLANMALIDIR? OYUNLAR NEDEN GEREKLİDİR?

Din öğretiminde interaktif oyunların materyal olarak hazırlanmasının gerekliliği aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır.

1. Hangi ortamda ve hangi yaş grubunda olursa olsun oyun oynamanın insanlara çekici gelmesi ve onları heyecanlandırması

2. Öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesini ve daha rahat bir ortamda tekrar edilmesini sağlayan bir öğretim tekniği olması

3. Bireysel yetenekleri ortaya çıkaran, geliştiren; takip oyunlarında, yarışma hırsı kazandırarak, kuralları uymayı, sevinci ve üzüntüyü paylaşmayı öğreten, oynarken eğitmeyi amaçlayan bir araç olması

4. Öğrencilere neşeli ve rahat bir ortam sağlaması ve sınıf içi çalışmalara da değişiklik getirmesi.

5. Derste konuları ilgi çekici duruma getirilebilmesi, en pasif öğrencilerin bile bu etkinliklere katılmalarını sağlaması

6. Bir öğretim çevresi ve ortamı yaratarak öğrenmenin gerçekleşmesine yardımcı olması

7. Öğrencilere bir eğlence ortamındaymış gibi çalışma fırsatı vermesi

8. Soyut kavramları somutlaştırmakta zorlanan öğrencilere mesela inançla ilgili kavramları anlatılırken interaktif oyunlar kullanılarak öğrencilerde daha kalıcı etki bırakması

9. Bireylere gruplayabilme, analiz yapabilme, hipotezler oluşturabilme, senteze varabilme, problem çözebilme gibi zihinsel becerilerin kazandırılması için uygun bir ortam hazırlaması

10. Sadece dinleyerek ve okuyarak öğrenmenin ötesinde öğrencileri öğrenme sırasında aktif kılıp görerek ve yaparak öğrenmelerine imkân tanıması

11. Öğrenmeyi kolaylaştırması ve hatırlama düzeyini yükseltmesi

12. 3D grafik desteği ile sanal gerçekliğin bulunması, çok kullanıcılı oyun ortamları sayesinde öğrenciler arasındaki işbirliğini desteklemesi, değerlendirmenin oyun içinde olması, yaparak öğrenmeye imkân sağlaması, disiplinler arası öğrenme ortamı sağlamanın kolay olması,

13. Dersi sınıf ortamlarında anlatarak ya da sadece belgesel tarzındaki videolarla öğretmek yerine, eğitsel içerikli bir oyunla öğretmek hem ders içeriğini zevkli hale getirecek hem de daha kalıcı bir öğrenme sağlayacaktır.

14. İnteraktif oyunlar öğrencilerin oyun oynama heves ve isteklerinden yararlanarak ders konularını oynayarak öğrenmelerini ya da problem çözme becerilerini oynayarak geliştirmelerini sağlar.
15. Öğrencilere kazandırılmak istenen bilgi ve becerilerin oyunların içinde gizlendiği, asıl amacın oyunlar oynamaktan çok bilginin oyunlar yolu ile verilmesi olan interaktif oyunlar öğrencilerin konuya karşı güdülenmelerine ve ilgilerini konuya yöneltmelerine yardımcı olur.
16. Çocuklara oyun sırasında birçok duygusal tepkiyi (mutluluk, sevinç, acıma, korku, kaygı, dostluk, düşmanlık, kin, sevgi, güven gibi) ve aynı zamanda bazı tepkilerini kontrol etmeyi öğretmesi
17. Diğer insanlarla iletişim kurmayı, gözlem, işbirliği yapmayı öğrenebilir, yardımlaşma duygusunu geliştirebilir.
18. Doğru-yanlış, iyi-kotu, güzel-çirkin gibi ahlaki kavramları pekiştirebilir.
19. Başkalarına saygı gösterme, sıra bekleme, konuşan birini dinleme, verilen görevleri üstlenme, karar verip uygulayabilme, işbirliği yapma gibi toplumsal kuralları öğrenebilir.
20. Çocuk esleştirme, sınıflandırma, sıralama, analiz, sentez ve problem çözme gibi birçok zihinsel işlemi oyun ile öğrenebilir.
21. Özellikle din öğretiminde önemli yeri olan dini kavramların öğretilmesinde oyunların çok etkili olması kaçınılmazdır.
22. Oyunların öğrenci merkezli olması,
23. Problemin çözüm aşamasında öğrencilerin aktif olarak rol alabilmeleri,
24. Etkileşimli uygulama imkanı sunabilmesi
25. Öğrenme için motivasyon sağlaması
26. İnteraktif oyunlar içerisinde oyuncuların kendi kapasitelerini ölçmesi ve kendilerini başkaları ile mukayese etme fırsatı vermesi
27. Oyunların sonucunun belirsizliği
28. Oyunlardaki değişik özellikler ve karmaşıklıklar interaktif oyunları sıkıcı olmaktan çıkarıp, daha çekici hale sokmaktadır. Oyunlardaki belirsizlik karmaşıklık oyunculara heyecan da vermektedir. Bu özelliklerden dolayı interaktif oyunların çekici olması ve sürekli oynanabilmesi

29. Hem öğrencilerin ilgisini çekecek hem de aktif öğrenmeyi sağlayıp onların başarısını arttıracak eğitim-öğretim ortamları hazırlamanın bir yolu, özellikle günümüz çocuklarının bir tutkusu olan bilgisayar oyunlarını eğitim-öğretim süreçleri içerisinde kullanmaktır.






İNTERAKTİF OYUNLAR NASIL HAZIRLANMALIDIR?
İnteraktif oyunları hazırlarken nelere dikkat etmeliyiz? Eğitime yönelik olması için neler yapmalıyız? Bir interaktif oyunda olması gerek özellikler neler olması gerekir? Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:
1. Oyunu yapılandıracak, düzenleyecek, örgütleyecek, oyunun amaçlarını biçimlendirecek ve oyuncunun bu amaçlara göre hareket etmesini sağlayacak kurallara ihtiyaç vardır. Onun için oyunların herhangi bir kuralı yoksa o bir oyun değil bir eğlence haline dönüşür.
2. İnteraktif oyun gerek içerik, gerekse bütün özellikleriyle beraber eğitim hedefine yönelik olmalıdır. Gereksiz şeyleri içermemeli, alıştırma uygulamaları hedefe yönelik olmalıdır.
3. Bir oyunda erişilmek istenen nokta o oyunun hedefi denir. Amacı olmayan bir oyun, oyuncuyu tatmin etmez ve oyuncu o oyunu bırakır. Çoğu oyunda hedef oyunun başında belirlenir, en yüksek puan almak veya oyun içinde belirlenen hedefe ulaşmak v.b...
4. Oyunun sonucuna göre kazanma ve kaybetmenin olması önemlidir.
5. Oyun özellikle uygulamalarında bireysel ve grup çalışmalarına yönelik olmalıdır. Öğrenciler bireysel olarak da grup olarak da çalışabilmelidir. Fakat bu özellik interaktif oyunda yer alırken öğrencinin veya öğrencilerin uygulamalar içinde kaybolmaması gerekir. Bu açıdan da interaktif oyun öğretmenin bütün öğrencilerin ne yaptığını görebileceği şekilde tasarlanmalıdır.
6. Oyunlarda yarışmaların da bulunması, özellikle popüler yarışma programlarının formatlarına benzemesi öğrenciler için ilgi çekici olacaktır.
7. İnteraktif oyunun yapılma amacı çocukların oyunlar aracılığıyla zihinsel faaliyetlerinin artırmak ve bu sayede eğitimi daha etkin hale getirmektir. İnteraktif oyunun bu amacını yerine getirebilmesi için gerçek bir oyun gibi öğrencileri eğlendirmesi gerekmektedir. Fakat bu eğlendirme konuyu etkin öğretme hedefinden daha fazla olmamalıdır ki öğrencinin dikkati dağılmasın. Aksi takdirde öğrenciler konudan çok oyuna önem verecektir ve bu istediğimiz bir özellik olmayacaktır.
8. İlköğretim çağındaki öğrencilerine yönelik interaktif oyunlarda oyun hazırlanırken çok da fazla yapıcı yaklaşmamak gerekir. Uygulamalar öğretmen kontrolünde açılmalıdır. Öğrencilerin yazılımın içinde kaybolmaması için bu özellik çok önemlidir.
9. Eğitimde önemli olan konuyla ilgili ne var ne yok öğrenciye yüklemek ve hepsini öğrenmesini beklemek değildir. Bundan dolayı bir eğitim oyunu kavram öğretimi noktasında yeterli olmalıdır ve öğrenciye boş bilgiler yerine gerekli kavramları öğretmeyi hedeflemelidir.
10. İnteraktif oyun, öğrencide öğrenme stratejisini öğrenmede model olmalıdır. Bir konu nasıl öğrenilmelidir, hangi noktalara dikkat edilmesi gerekir, hangi noktalarda neler yapılması gibi konularda yeterli olmalıdır. Aynı zamanda bu strateji kavratma özelliği öğrencinin gerçek hayatta da karışılacağı problemlere çözüm bulma noktasında çok faydalı olacaktır.
11. Tasarlanan oyun öğretmenin öğretmek istediği hedefe tam manasıyla hizmet etmelidir. Eğer öğretmenin anlattığı noktalar farklı, interaktif oyun farklı olursa öğrencilerin öğrenmesine zarar vermiş olur.
12. Görsellik olarak interaktif bir oyun çok aşırıya kaçmış ise öğrencinin dikkati dağılabilir ve oyun hedefe hizmet etmez.Bu yüzden interaktif oyun hazırlarken dikkat dağıtıcı nesnelere yer verilmemelidir ve gerek görsellik bakımından gerekse sesler bakımından aşırıya kaçılmamalıdır.
13. Oyunun bütününde tasarım çok dikkatli yapılmalıdır. Özellikle bu yaş grubu öğrencilerin dikkatleri hemen dağılabileceği için tasarımda aşırıya kaçırılmamalıdır. Renkler çok uyumlu kullanılmalıdır. Öğrencinin konudan çok oyunun tasarımıyla ilgilenmesini önlemek için çok dikkat edilmesi gerekir. Aksi takdirde eğitim hedefinden sapmış olacaktır.
14. Oyun eğitimin içeriğine uygun olmalıdır. Özellikle bu yaş grubu öğrencilerde ne öğretilmesi hedeflenmiş ise içerik buna uygun olmalıdır. Öğrenciler fazla içeriklerle, gereksiz bilgilerle veya henüz öğrenmemesi gereken şeylerle muhatap olmamalıdır. Aksi takdirde öğrencilerin zihinleri karışabilir. Bu yüzden de interaktif oyun faydalı olmaktan çok zararlı hale gelebilmektedir.
15. Oyun hazırlarken öğrencinin seviyesi hangi, yaş grubuna hitap edeceği iyi düşünülmelidir. Öğrenci oyunu kullanırken zorlanmamalı, nerelerde ne yapacağını karıştırmamalıdır. Gerekirse oyunun belirli yerlerinde kullanıma dair ipuçları konulabilir. En önemli nokta ise oyunda mutlaka yardım kısmının olmasıdır.
16. Oyunda yer alan alıştırmalar (gerek alt konulara yönelik, gerekirse daha büyük alıştırmalar) zorluk bakımından aşırı veya çok basit olmamalıdır. Öğrenciler eğer çok zor alıştırmalarla karşılaşırlarsa konudan kopabilirler. Veya çok kolay uygulamalar da zihinsel faaliyetlere hitap etmeyebilir. Bir diğer özellik ise alıştırmaların cevaplarının mutlaka verilmesi gerekliliğidir. Ya da bir konunun hepsine yönelik bir oyunda oyunun mutlaka nasıl oynanması gerektiği en sonda öğretmen kontrolünde veya programın belirlediği yanlış yapma sayısına bağlı olarak verilmelidir.
17. Öğrenciye oyun oynatarak konuyu kavratma hedeflendiğinden eğer öğrenci sürekli aynı oyunla muhatap olursa sıkılacaktır. Bu yüzden öğretmen kontrolü sağlanarak güncellenme sağlanmalıdır. Bu sayede oyunun internet sitesinden veya başka yollarla yeni interaktif oyunlar elde edilebilir. Bu da öğrencinin farklı oyunlar oynayabilmesini sağlayabilecek ve de sıkılmasını önleyecektir.
18. Oyunda kullanılan tüm elementler tıklanabilir olmalıdır.
19. İkonlara tıklanarak elementler inşa edilmelidir ve istenilen yere sürüklenebilmelidir.
20. Kullanıcı seçme yaparak ilerleme sağlamalı ve istedi yere seçerek gitmelidir.
21. İlgi çekici saklı elementler oyun içinde kullanılmalıdır.
22. Saklı süprizler ve şaşırtıcı olgular kullanılmalıdır.
23. Bir şeyi yapmanın birden fazla yolu olmalıdır.
24. Bir şeyin çalışmadan önce birçok defa denenebilir olmalıdır.
25. Bir şeye ulaşmak için hileler ve yanıltıcılar kullanılmalıdır.
26. Oyun mutlaka kaydedilebilmeli ve sonra tekrar yüklenebilmelidir.
27. Oyun "adil" olmalıdır. Kullanıcı oyundan istenen senaryoyu bitirebilmelidir.
28. Gelişen teknolojiyle birlikte interaktif oyun üretmek daha da kolaylaşmıştır. En önemli
hususlardan biri oyun formatlarının güncellenmesi ve yeniliklerin takip edilmesidir.

İNTERAKTİF OYUNLAR NASIL KULLANILIR? KULLANIMINDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR NELERDİR?

1. Öğretmen, sınıf içinde interaktif oyunlardan başarılı bir şekilde yararlanabilmek için dikkatli ve titiz bir hazırlık yapmalıdır.

2. Öğretmen oyunu sürekli kontrol etmeli ve ilgi göstermelidir.

3. Hedef davranışlara uygun oyun seçilmelidir.

4. Oyun sınıf düzeyine uygun olmalıdır.

5. Oyunun amaç ve kuralları belirlenmeli ve bu kurallar oyuna başlanmadan önce öğrencilere anlatılmalıdır.

6. Oyuna bütün öğrencilerin katılımı sağlanmalıdır.

7. Oyunda ulaşılan sonuç değerlendirilmelidir

8. Öğretmen her oyuna bir ders saatinin beş ya da on dakikasını ayırmalı ve genellikle bu etkinliklere dersin ortasında ya da sonunda yer vermelidir.

9. Yarışma tarzı oyun uygulanacaksa etkinliğe bir ders saati de ayrılabilir.

10. Oyun oynanırken, zayıf öğrenciler hata yaptığı zaman üzerinde durulmamalı ve herkesin etkin olarak oyuna katılımının sağlanmalıdır.

11. Öğretmen motive edici, rehber ve hedeflenen tüm içeriğin öğrenciye uygun olarak sunan kişi olmalıdır


İNTERAKTİF OYUNLARIN FAYDALARI VE SINIRLILIKLARI NELERDİR?

1. Öğrencilere eleştirel düşünme becerisi kazandırır.

2. Öğrencilere problem çözme becerisi kazandırır.

3. Öğrencilere bilgi teknolojilerini kullanma becerisi kazandırır.

4. Öğrencilere girişimcilik becerisi kazandırır.

5. Öğrencilere sınıflandırma becerisi kazandırır.

6. Öğrencilere kendini kontrol etme kazandırır.

7. Öğrencilere çabuk karar verme kazandırır.

8. Öğrencilere uyarlama becerisi kazandırır.

9. Öğrencilere risk alma becerisi kazandırır.

10. Öğrencilere hakkını koruma becerisi kazandırır.

11. Öğrencilere görev paylaşımı yapma özelliği kazandırır.

12. Öğrencilere özeleştiri yapma becerisi kazandırır.

13. Öğrencilere ilişkilendirme becerisi kazandırır.

14. Öğrencilere çok yönlü düşünme özelliği kazandırır.

15. Oyunlar, öğrencileri pasif durumdan aktif duruma geçirmeleri nedeniyle dikkati, diğer öğrenme tekniklerine göre daha fazla sağlar.

16. Oyunla eğitim sonucunda, öğrenilen daha iyi hafızada kalır, mukayeseli düşünme, karar verme ustalığı gelişir ve davranışları olumlu yönde etkiler.

17. Eğlenceli olduklarından derste uygulamak öğrencileri memnun eder.

18. Gelişen teknolojiyle birlikte sınırsız formatta oyun üretmek mümkün olduğundan her zaman yeni oyunlar merak duygusu oluşturur.

19. Mobil oldukları için her platformda ve mekânda oynama kolaylığı sağlar.

20. Çok kullanıcılı oyun ortamları sayesinde öğrenciler arasında aynı anda rekabet ve işbirliğine imkân sağlar.

21. Değerlendirmenin oyun içinde olması motive edici olur.

22. Oyunlar öğrencilerin fiziksel ve zihinsel yeteneklerini geliştiren, yaşantılarını zevkli hale getiren, sanatsal ve estetik niteliklerini ve becerilerini geliştiren etkinliklerdir.
23. İnteraktif oyunlar, öğrencilerin önceden öğrendikleri bilgileri pekiştirmelerine ve daha rahat bir ortamda tekrar etmelerine olanak sağlar.

24. Öğrencilere kazandırılmak istenen bilgi ve becerilerin oyunların içinde gizlenmesi, asıl amacın oyunlar oynamaktan çok bilginin oyunlar yolu ile verilmesi olan interaktif oyunlar, öğrencilerin konuya karşı güdülenmelerine ve ilgilerini konuya yöneltmelerine yardımcı olur.

25. İnteraktif oyunlarla geleneksel ortamlarda oynanan oyunlar bilgisayar ortamına aktarılmış, öğretmen ve öğrencilerin hizmetine sunulmuş olur.

26. Ticari oyunların çok üst düzey grafik ve içerikle sunulduğu bir ortamda öğrencileri gerçekten eğlendirecek oyunları yaratma güçlüğü bir realitedir.

27. Eğitim hedefleri ve oyun özellikleri arasında tutarsızlıklar ortaya çıkabilmektedir.

28. Oyunların içsel veya dışsal güdüleyici özelliğine öğrenciler farkına varabilir.

29. Bazı eğitimcilerin oyunlar hakkında olumsuz görüşlerinin varlığı aşılması gereken sorunlardandır.





KAYNAKLAR

www.ab.org.tr/ab05/tammetin/41.doc
http://ogm.meb.gov.tr/belgeler/egitseloyunlar.pdf
www.atabotebde.files.wordpress.com/2012/01/ec49fitsel-oyunlar.docx
http://bote.hacettepe.edu.tr/wiki/index.php/Oyun_Tabanl%C4%B1_%C3%96%C4%9Frenme
http://mimoza.marmara.edu.tr/~esad.esgin/EBOT/documents/proje_asamalari.pdf
http://ab.org.tr/ab13/sunum/166.pdf
http://ab.org.tr/ab11/kitap/akgun_nuhoglu_AB11.pdf
http://cavgan.files.wordpress.com/2012/01/ilkc3b6c49fretim-c3b6c49frencilerinin-bilgisayar-oyunu-oynama-alc4b1c59fkanlc4b1klarc4b1-ve-oyun-tercihlerini-etkileyen-faktc3b6rler.pdf
http://www.yasambilimleridergisi.com/makale/pdf/1356289798.pdf
http://www.ytusigmadergisi.com/pdfs/155.pdf
http://bedenegitimci.blogcu.com/egitsel-oyun-nedir-neden-oyun-oynariz/5043797

http://www2.bayar.edu.tr/sosyal/2011-2/47ebagci.pdf

Bakar, A., Tüzün, H. ve Çağıltay, K. Öğrencilerin eğitsel bilgisayar oyunu kullanımına ilişkin görüşleri: Sosyal bilgiler dersi örneği. H. Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi, 35: 27-37 (2008).

Erişen, Y., Çeliköz, N. (2009). Eğitimde Bilgisayar Kullanımı. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme (Editör: Ali Ö.Demirel, E. Altun). Pegem Akademi, Ankara.

Kuzu, A. (2007). Bilgisayar destekli öğretimde kullanılan yaygın formatlar. Bilgisayar I-II, Temel Bilgisayar Becerileri (Editör: A. Güneş). Pegem A Yayıncılık, Ankara.

Tüzün, H. Eğitsel bilgisayar oyunları ve bir örnek. H.Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 220-229 (2006).

Yanpar, T. (2006). Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı. Anı Yayıncılık, 7.baskı, Ankara.


Makalelerimizin yayınlandığı Materyal geliştirme kılavuzuna ulaşmak için TIKLAYIN